Program KOSS
organizowany jest przez:
Dzień dzisiejszy
![](https://koss.ceo.org.pl/sites/koss.ceo.org.pl/files/zajawka1.jpg)
Prawa człowieka można podzielić na kilka kategorii. Najbardziej podstawowe to prawa i wolności osobiste, do których zalicza się przede wszystkim prawo do życia, wolności, dążenia do szczęścia, a także prawo do bezpieczeństwa osobistego i posiadania własności. Równie ważne miejsce w katalogu praw człowieka zajmują prawa polityczne, które zapewniają jednostce wolny udział w życiu publicznym i w sprawowaniu, i kontrolowaniu władzy (czynne i bierne prawo wyborcze, prawo do zrzeszania się, prawo do rzetelnej informacji i wolność słowa).
![]() ![]() |
![]() ![]() |
![]() ![]() |
![]() ![]() |
![]() ![]() |
||||||
Wróć teraz do listy skojarzeń wypisanej na początku zajęć. Które z nich okazały się trafne? Dlaczego niektóre z nich nie są prawami człowieka? Przedyskutujcie to i spróbujcie wspólnie napisać definicję praw człowieka.
PRAWA CZŁOWIEKA - prawa i wolności przysługujące każdej jednostce ludzkiej (np. prawo do życia, wolności i własności). Prawa te wynikają z przyrodzonej godności ludzkiej i są niezbywalne, istnieją niezależnie od jakiejkolwiek władzy - władza nie może ich nikomu nadać czy odebrać. Jednym z podstawowych zadań państwa we współczesnej demokracji jest ochrona tych praw i wolności.
![]() Pracując w kilkuosobowych zespołach, załóżcie słowniczek terminów związanych z prawami człowieka (możecie skorzystać z Słowniczka). Zadbajcie o jego efektowną formę. |
![]() ![]() WSPÓŁCZESNY KATALOG PRAW I WOLNOŚCI
Prawa człowieka można podzielić na kilka kategorii. Najbardziej podstawowe to prawa i wolności osobiste, do których zalicza się prawo do życia, wolności, dążenia do szczęścia, a także prawo do bezpieczeństwa osobistego i posiadania własności. Do tej kategorii zaliczane jest także prawo do sądu, do prywatności, nienaruszalności mieszkania, tajemnicy korespondencji i swobody poruszania się. Równie ważne miejsce w katalogu praw człowieka zajmują prawa polityczne, które zapewniają jednostce wolny udział w życiu publicznym i w sprawowaniu, i kontrolowaniu władzy.
Do praw politycznych zaliczamy czynne i bierne prawo wyborcze, prawo do zrzeszania się, prawo do rzetelnej informacji i wolność słowa. Wolności osobiste i prawa polityczne nazywane są prawami pierwszej generacji.
Osobną kategorię praw stanowią prawa socjalne i ekonomiczne. Niekiedy są nazywane też prawami drugiej generacji, jako że pojawiły się znacznie później niż prawa osobiste i polityczne. Prawa ekonomiczne określają uprawnienia człowieka jako uczestnika życia gospodarczego, posiadacza własności i pracownika (np. prawo do pracy, prawo do strajku). Prawa socjalne zobowiązują państwo do czynienia wysiłków w celu zapewnienia ludziom godnego życia (prawo do nauki, prawo do ochrony zdrowia, prawo do zabezpieczenia socjalnego). Między prawami pierwszej i drugiej generacji zachodzi istotna różnica. Prawa pierwszej generacji były zwrócone przeciw państwu - chodziło o to, by ograniczyć władzę państwa nad życiem jednostki. Natomiast prawa drugiej generacji wymuszają aktywną postawę państwa, wręcz domagają się jego ingerencji.
Ostatnio mówi się także o prawach trzeciej generacji - odnoszą się one do jakości życia, zalicza się do nich na przykład prawo do pokoju, rozwoju czy też do życia w nieskażonym środowisku.
TRZY GENERACJE PRAW CZŁOWIEKA
![]() ![]() Choć prawa człowieka określają relacje pomiędzy jednostką a państwem, to jednocześnie każdemu uprawnieniu odpowiada jakaś powinność po stronie obywatela. Tak np. prawu do posiadania własności odpowiada powinność szanowania własności innych osób. Spróbuj nazwać powinności powiązane z innymi prawami i wolnościami z powyższej listy.
|