WYBIERZ ĆWICZENIE  SYMBOL POLSKI  CZY ZNASZ SWÓJ REGION?  BYĆ JAK PADEREWSKI :)  POECI O OJCZYŹNIE  Z MOGIŁ I GROBÓW 1863 ROKU ŻYWY CIEŃ POWSTAJE… 


SYMBOL POLSKI

Zastanówcie się, z czego jako Polacy możemy być dumni, a czego powinniśmy się wstydzić. Zapiszcie te elementy na tablicy. Następnie postarajcie się je zilustrować, wykonując w formie satyrycznej lub poważnej projekt symbolu Polski. Urządźcie wystawę swych prac!


 Takie nowe symbole Polski zaproponowali uczestnicy programu „Moja Polska”.
Krótka historia symboli narodowych


CZY ZNASZ SWÓJ REGION?

W wielu krajach na całym świecie występują ogromne różnice regionalne: prowincje we Francji czy landy w Niemczech to niemal odrębne krainy, w których panują inne obyczaje, inaczej buduje się domy, inaczej mówi, co innego je. Towarzyszy temu silne poczucie odrębności, duma z miejscowej tradycji i historii. W Polsce takie różnice są znacznie słabsze. Przedwojenne tradycje regionalne zostały niemal doszczętnie zniszczone po II wojnie światowej, gdy tysiące Polaków musiało opuścić swe domy na wschodnich ziemiach Rzeczypospolitej, które zostały przyłączone do Związku Radzieckiego, i przenieść się na zachód – na tereny, które przed wojną należały do Niemiec. W czasach PRL nie dbano o regiony, bo nie pasowały do wizji scentralizowanego i jednolitego państwa socjalistycznego zarządzanego z Warszawy przez partię komunistyczną (PZPR).

Tymczasem odrębność regionalna powstaje wówczas, gdy wiele pokoleń mieszka w jednym miejscu przez dziesiątki, a nawet setki lat.

A jak jest w waszym przypadku? W jakim regionie mieszkacie? Dużym, jak Wielkopolska, Mazury, czy mniejszym, jak Śląsk Cieszyński, Kaszuby? Czy ludzie, którzy tu mieszkają, mają poczucie, że region jest odrębny od innych? W czym tę odrębność widać najwyraźniej? Próbując odpowiedzieć na te pytania, zastanówcie się zwłaszcza nad tym, czy w waszym regionie występują odrębne, specyficzne dla niego:

  • język bądź dialekt, w mniejszym lub większym stopniu różniący się od polskiego języka literackiego
  • obyczaje
  • historia regionu i żywa pamięć o niej
  • tradycje i legendy
  • stroje ludowe
  • regionalne pieśni i tańce
  • słynne postaci, lokalni bohaterowie
  • oryginalne potrawy
  • tradycje miejscowej architektury
  • rzemiosło.

To zadanie możecie wykonać metodą portfolio - w wersji bardziej rozbudowanej może przybrać formę projektu zespołowego.


 Na zdjęciach - Hucułowie, lud o silnym poczuciu odrębności kulturowej zamieszkujący ukraińską i rumuńską część Karpat Wschodnich.  Zobacz Hucułów na czaro-białych fotografiach z lat dwudziestych XX wieku, którzy mieszkali na terenach południowo-wschodniej II Rzeczpospolitej. Czy to już tylko historia? 
 Przeczytaj w „National Geographic Polska” artykuł Michała Rembasa „Połoniny huculskiej swobody



Ignacy Paderewski (1860-1941), wybitny pianista i kompozytor, polityk; 1919 premier i minister spraw zagranicznych; delegat Polski na konferencję pokojową w Paryżu. 
Zdjęcie pochodzi z Biblioteki Kongresu Stanów Zjednoczonych.

BYĆ JAK PADEREWSKI :)

Przeczytaj anegdotę o Ignacym Paderewskim i wymyśl hasło promujące Polskę albo polskie cechy narodowe.

Premier Francji Georges Benjamin Clemenceau (cztaj: klemenso) nie ukrywał zdumienia na wieść o tym, że Ignacy Paderewski nie pije alkoholu do posiłku. Jak to? – dziwił się Clemencau – My we Francji mamy nawet takie powiedzenie – „pijany jak Polak”. Na to Paderewski – A my w Polsce mówimy „grzeczny jak Francuz”. I widzi pan, oba powiedzenia można między bajki włożyć.

Riposta Ignacego Paderewskiego była zjadliwa, chociaż na pewno odniosła skutek.
 

Pamiętaj! Nie powielaj stereotypów!

„Wszyscy Polacy są zawistni”, „Polak Polakowi wilkiem”, „Pijaństwo i złodziejstwo to nasze cechy narodowe”. Czy słyszysz czasem takie zdania? A może sam/sama je powtarzasz? Te stereotypy są tak samo krzywdzące, jak obraźliwe są zdania o innych narodach. Walcz z nimi i zachowuj się przede wszystkim na odwrót.


 POECI O OJCZYŹNIE

Jakie znacie utwory poetyckie mówiące o patriotyzmie i miłości ojczyzny? Wypiszcie ich tytuły na tablicy. Który z nich najlepiej oddaje twoją wizję miłości ojczyzny? Poniżej znajdziecie wybór wierszy o Polsce.

Do pobrania plik w formacie PDF 


 Z MOGIŁ I GROBÓW 1863 ROKU ŻYWY CIEŃ POWSTAJE… 


 

 Obóz Langiewicza w górach Świętokrzyskich w lutym
1863 roku, wg drzeworytu, wg rys. Julesa Wormsa z "L'Illustration" 1863, nr 1048, s. 200, polona.pl 

Rok 1863 dał wielkość nieznaną, wielkość, co do której i teraz świat wątpi, gdy o nas mówi, wielkość zaprzeczającą wszystkiemu temu, co o sobie mówimy, wielkość cudu pracy, ogromu siły zbiorowej, wysiłków woli i siły moralnej... 
Z mogił i grobów 1863 roku żywy cień powstaje, cień wielkości…

Józef Piłsudski             

Na datę 22 stycznia nie każdy zwrócił uwagę w  kalendarzu. Coraz mniej Polek i Polaków pamięta, że tego dnia wybuchło powstanie styczniowe.

Po ponad stu sześćdziesięciu latach zszarzały dzieje walk powstańczych, zatarły się w pamięci losy powstańców. Co zrobić, żeby to zmienić? Wystarczy na lekcji spojrzeć na to wydarzenie inaczej niż to się zwykło robić. Widziane z różnych perspektyw powstanie stanie się raz opowieścią o tragicznych i splątanych losach powstańców, raz dramatyczną często historią o ich bliskich – matkach, żonach i dzieciach, a innym razem opowieścią o dawnych mieszkańcach waszej miejscowości, którym przyszło żyć w tych ciężkich czasach. Tylko w ten sposób można wydobyć z niepamięci wydarzenia, ożywić zapomniane imiona i nazwiska ludzi, którzy już dawno odeszli w cień.

Proponujemy Wam lekturę fragmentów wspomnień Marcina Rębacza, emerytowanego dyrektora szkoły ludowej w Wieliczce, który przeszedł całą kampanię z Marianem Langiewiczem. A potem porozmawiajcie w klasie, jak ożywić pamięć o powstaniu styczniowym.

  • Czy w waszych rodzinach lub miejscowości (bądź bliskiej okolicy) żyły osoby, które brały udział w powstaniu styczniowym? A może słyszeliście o ludziach, którzy wspierali lub ratowali powstańców? O wybranych postaciach przygotujcie krótką notatkę. 
  • Czy pamięć o powstańcach styczniowych w waszej społeczności jest nadal żywa? Jeśli nie, to co waszym zdaniem należałoby zrobić, aby to zmienić? Zastanówcie się, jakie działania sami moglibyście podjąć. Swoje pomysły spiszcie na kartce i przekażcie nauczycielowi/nauczycielce.  

Do pobrania plik w formacie PDF