1. Obywatel – kto to taki?

WYBIERZ ĆWICZENIE  SPOSOBY NABYCIA OBYWATELSTWA POLSKIEGO  PRAWO ZIEMI CZY KRWI?  CNOTY OBYWATELSKIE  UCZNIOWSKA GALERIA WIELKICH POLEK I POLAKÓW  


SPOSOBY NABYCIA OBYWATELSTWA POLSKIEGO

Przeczytaj tekst o sposobach nabycia obywatelstwa polskiego i odpowiedz na pytania:

  1. Co to jest obywatelstwo?
  2. Na jakiej zasadzie nabywa się polskie obywatelstwo?
  3. Jakie znasz inne sposoby nabycia obywatelstwa stosowane w innych krajach? Wymień trzy.

 

Sprawdź w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej

Obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie z rodziców będących obywatelami polskimi. Inne przypadki nabycia obywatelstwa polskiego określa ustawa.

Obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie.

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej, Art. 34

Zasady nabywania obywatelstwa polskiego określone zostały w wielokrotnie nowelizowanej ustawie z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim oraz w uchwalonej w 2000 r. ustawie o repatriacji. O nadaniu obywatelstwa polskiego orzeka Prezydent RP. Podanie z prośbą o nadanie obywatelstwa polskiego wnoszą osoby zamieszkałe w Polsce za pośrednictwem wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej, a zamieszkałe za granicą – za pośrednictwem właściwego konsula.

Przy nabywaniu obywatelstwa w Polsce obowiązuje tzw. prawo krwi.

 

Prawo krwi (ius sanguinis)

Dziecko nabywa obywatelstwo polskie przez urodzenie, gdy:

  • oboje rodzice są obywatelami polskimi albo
  • jedno z rodziców jest obywatelem polskim, a drugie jest nieznane bądź nieokreślone jest jego obywatelstwo lub nie posiada żadnego obywatelstwa.

W przypadku dzieci urodzonych z rodziców o różnym obywatelstwie (tj. polskim i obcym) przyjmuje się, że dziecko takich rodziców nabywa przez urodzenie obywatelstwo polskie, bez względu na miejsce urodzenia. Jednakże, rodzice w oświadczeniu złożonym zgodnie przed właściwym organem (konsul – dla osób zamieszkałych za granicą lub wojewoda – dla osób zamieszkałych w Polsce) w ciągu 3 miesięcy od dnia urodzenia się dziecka, mogą wybrać dla niego obywatelstwo państwa obcego, którego obywatelem jest jedno z rodziców, jeżeli według prawa tego państwa dziecko nabywa jego obywatelstwo.

W niektórych przypadkach działa też tzw. prawo ziemi (stosowane powszechnie w innych krajach, np. w USA, Kanadzie, Argentynie, Brazylii, Chile, Kolumbii, Jamajce, Meksyku, Peru, Pakistanie, Barbados, Urugwaju i Wenezueli).

 

Prawo ziemi (ius soli)

Ma ona zastosowanie, gdy dziecko urodzi się lub zostanie znalezione na terytorium Polski, a oboje rodzice są nieznani lub nieokreślone jest ich obywatelstwo, bądź nie mają żadnego obywatelstwa (art. 5 ww. ustawy). Dziecko takie z mocy prawa nabywa obywatelstwo polskie.

 

Nadanie obywatelstwa przez Prezydenta RP

Cudzoziemcowi można na jego wniosek nadać obywatelstwo polskie, jeżeli zamieszkuje w Polsce co najmniej 5 lat na podstawie:

  • zezwolenia na osiedlenie się,
  • zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich (WE) lub
  • zezwolenia na pobyt.

 W przypadkach szczególnie uzasadnionych, których ustawa nie precyzuje, można cudzoziemcowi nadać na jego wniosek obywatelstwo polskie, chociażby nie odpowiadał on warunkom wyżej określonym. Każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie.

Nabycie obywatelstwa polskiego przez cudzoziemca, pozostającego w związku małżeńskim z obywatelem polskim:

Cudzoziemiec, zarówno mężczyzna jak i kobieta, który pozostaje co najmniej 3 lata w związku małżeńskim zawartym z osobą posiadającą obywatelstwo polskie i zamieszkuje w Polsce na podstawie zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego lub posiadając prawo stałego pobytu, może złożyć oświadczenie o woli nabycia obywatelstwa polskiego przed właściwym miejscowo wojewodą. Przyjęcie złożonego przez cudzoziemca oświadczenia następuje w drodze decyzji wojewody (od 01.07.2001r. ) i powoduje nabycie obywatelstwa polskiego.

Obydwa te warunki muszą być spełnione łącznie, tzn. cudzoziemiec musi posiadać wymagane zezwolenie i pozostawać co najmniej 3 lata w związku małżeńskim zawartym z obywatelem polskim. Oświadczenie może być złożone przez uprawnionego cudzoziemca tylko w ciągu 6 miesięcy od dnia uzyskania zezwolenia na osiedlenie się lub 3 lat i 6 miesięcy od dnia zawarcia związku małżeńskiego z obywatelem polskim.


PRAWO ZIEMI CZY KRWI?


W Polsce obowiązuje tzw. prawo krwi: dziecko staje się obywatelem polskim, jeśli jego rodzice są Polakami.

W Polsce obowiązuje tzw. prawo krwi: dziecko staje się obywatelem polskim, jeśli jego rodzice są Polakami. A na przykład w Stanach Zjednoczonych działa prawo ziemi – obywatelstwo dostaje się przez fakt urodzenia się na obszarze danego państwa. Jeśli więc Polka w ciąży poleci na Florydę i tam urodzi dziecko, będzie ono miało dwa obywatelstwa – polskie (prawo krwi) i amerykańskie (prawo ziemi). Dwa obywatelstwa może mieć również dziecko z międzynarodowego związku, np. Polki i Francuza. Nawet jeśli masz jakieś inne obywatelstwo oprócz polskiego, to według naszego prawa jesteś przede wszystkim Polakiem. Oznacza to na przykład, że podlegasz polskiemu prawu.

Sprawdź, czy w Wielkiej Brytanii obowiązuje prawo ziemi, czy krwi? Czy każdy obywatel urodzony w Anglii może grać w sportowej reprezentacji tego kraju?


CNOTY OBYWATELSKIE

Przeczytaj tekst Barbary Skargi i odpowiedz na pytanie: jakie cnoty, zdaniem autorki, powinien posiadać obywatel/obywatelka?

Obywatel (...) szanuje tożsamości religijne i narodowe, ale dla niego najważniejsze jest prawo, a nie rasa, religia, narodowość, zwłaszcza gdy przebywa w zbiorowości politycznej pod tym względem nader zróżnicowanej. Do ideałów obywatelskich należy absolutna tolerancja. Tylko wówczas bowiem mogą się rozwijać relacje z innymi oparte na wzajemnej sprawiedliwości i życzliwości. Obywatel nie szuka wrogów, nie wywyższa mówiących tym samym językiem lub będących tego samego wyznania co on. Patrzy też nie w przeszłość, lecz przyszłość, bo o nią mu chodzi, a przyszłość zobowiązuje do solidarnego działania. Życie obywatelskie jest czynne i musi być czynne, tego dowodził już Arystoteles. Dziś zaś w państwach demokratycznych, w których kuratela władzy centralnej staje się coraz słabsza, obywatel powinien mieć świadomość , że to on sam buduje swój los, ale także wpływa na los całej społeczności, i że żadna społeczność nie będzie funkcjonowała w warunkach anarchii, w ścieraniu się nieustannym partykularnych interesów, do którego prowadzi zamknięcie się monady, jej nacjonalistyczne zacietrzewienie i obojętność na życie całości.

Obywatelstwo ma więc sens nie tylko polityczny, lecz także moralny, uczy bowiem bycia z innymi, uczy bycia razem, nie w tłumie, który się zaraz rozejdzie, lecz w społeczności powiązanej wspólnym działaniem i wzajemnymi zobowiązaniami. Obywatelstwo zrodzone z ideału równości i wolności jest źródłem współpracy, stabilności, bezpieczeństwa osób i dóbr, bezpieczeństwa nieodzownego do funkcjonowania każdego państwa. Ten moralny sens ma znaczenie dla każdego z nas. Albowiem to w społeczności rodzą się cele, rodzi się także sens naszego "jak być". Co więcej: obywatelska postawa pozwala rozproszyć dwa ciągle towarzyszące nam, a przeciwstawne sobie leki: lęk przed zaangażowaniem, i lęk samotności. W pracy z innymi i dla innych, którą się podejmuje z własnej nieprzymuszonej woli, nikt nie czuje się samotny.

Barbara Skarga, Człowiek to nie jest piękne zwierzę, Kraków 2007


UCZNIOWSKA GALERIA WIELKICH POLAKÓW I POLEK

Przyjrzyjcie się naszej liście wielkich Polek i Polaków. Zorganizujcie w klasie plebiscyt: wybierzcie 10 wybitnych osób żyjących w XX wieku, które waszym zdaniem powinny się na niej znaleźć. Wyznaczcie spośród was jedną osobę, której zadaniem będzie obliczenie wyników plebiscytu w klasie.

Wasze propozycje pozwolą stworzyć Uczniowską Galerię Wielkich Polek i Polaków.

Władysław Anders (1892–1970) – generał broni Wojska Polskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych w latach 1944–1945. W czasie II wojny światowej dostał się do niewoli sowieckiej. Uwolniony po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej w 1941 r. tworzył Polskie Siły Zbrojne w ZSRR. Po ewakuacji do Iranu – został dowódcą Armii Polskiej na Wschodzie i 2 Korpusu Polskiego, którym dowodził w kampanii włoskiej (Bitwa o Monte Cassino). Władze komunistyczne Polski w 1946 roku odebrały mu stopień generała i polskie obywatelstwo, które przywrócono mu pośmiertnie w 1989 r.

 Roman Dmowski (1864–1939) – polityk i myśliciel nacjonalistyczny. Przywódca i ideolog Narodowej Demokracji, autor „Myśli nowoczesnego Polaka”; przeciwnik Józefa Piłsudskiego. Wraz z Ignacym Paderewskim reprezentował polską rację stanu na konferencji pokojowej w Wersalu po I wojnie światowej. W 1923 r. został ministrem spraw zagranicznych, w 1926 r. założył Obóz Wielkiej Polski (OWP).

Maria Skłodowska-Curie (1867–1934) – najwybitniejsza polska uczona, współtwórczyni nauki o promieniotwórczości, autorka pionierskich prac z fizyki i chemii. W 1898 roku odkryła dwa pierwiastki promieniotwórcze – rad i polon. Za to odkrycie w 1903 roku wraz z mężem Piotrem Curie otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. W 1911 roku otrzymała po raz drugi Nagrodę Nobla, tym razem indywidualnie, w dziedzinie chemii.

Jerzy Giedroyć (1906–2000) – publicysta, polityk, twórca i redaktor paryskiej „Kultury". Jako żołnierz Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich uczestniczył w kampanii libijskiej i w bitwie o Tobruk. Kierował Wydziałem Czasopism i Wydawnictw Wojskowych Biura Propagandy II Korpusu Polskiego. W 1946 założył Instytut Literacki w Rzymie. Od 1947 wydawał „Kulturę", której był redaktorem naczelnym. W październiku 1947 r. przeniósł wydawnictwo do Maisons-Laffitte pod Paryżem i rozwinął rozległą działalność wydawniczą, współpracując z wybitnymi polskimi publicystami i pisarzami emigracyjnymi.

Jan Paweł II, Karol Józef Wojtyła (1920–2005) – polski duchowny katolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (1978–2005), poeta i poliglota, a także aktor, dramaturg i pedagog. Wybór na głowę Kościoła osoby z kraju socjalistycznego wpłynął znacząco na wydarzenia we Wschodniej Europie i Azji w latach 80. XX wieku. Jan Paweł II jako papież odwiedził Polskę 8 razy.

Janusz Korczak, właś. Henryk Goldszmit (1878–1942) – polski pedagog, publicysta, pisarz i lekarz żydowskiego pochodzenia; ps. Stary Doktor. Swoje zasady wychowawcze Janusz Korczak wykładał w pismach pedagogicznych, z których najważniejszy jest cykl „Jak kochać dziecko”. Zginął wraz ze swymi wychowankami wywieziony z getta w 1942 r., dobrowolnie towarzysząc im w drodze na śmierć w komorze gazowej w obozie zagłady w Treblince, mimo że miał możliwość ucieczki z getta.

Irena Sendlerowa (1910–2008) – działaczka społeczna i charytatywna. W czasie II wojny światowej kierowała działem dziecięcym w tajnej Radzie Pomocy Żydom „Żegota”. Wyprowadzała dzieci żydowskie z warszawskiego getta i organizowała im schronienie - przyczyniła się do ocalenia około 2,5 tys. dzieci. W 2003 roku została odznaczona Orderem Orła Białego.

Jacek Kuroń (1934–2004) – polski polityk, jeden z przywódców opozycji demokratycznej w okresie PRL, historyk, działacz ZHP, współzałożyciel Komitetu Obrony Robotników (KOR), dwukrotny minister pracy i polityki społecznej, w latach 1989-2001 poseł na Sejm X, I, II i III kadencji.

Eugeniusz Kwiatkowski (1888–1974) – polski wicepremier, minister skarbu, przemysłu i handlu; inicjator polityki aktywizacji gospodarki II Rzeczypospolitej i jego uprzemysłowienia, realizator rozbudowy portu w Gdyni. Opracował 4-letni plan inwestycyjny przewidujący rozbudowę infrastruktury, zwiększenie potencjału obronnego kraju, stworzeniem fundamentów dla przyszłej rozbudowy przemysłu, łącznie z aktywizacją Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. W latach 1945-47 był pełnomocnikiem ds. odbudowy Wybrzeża.

Tadeusz Mazowiecki (1927–2013) – polski publicysta, działacz społeczny i polityk, współtwórca i przewodniczący Unii Demokratycznej i Unii Wolności, pierwszy premier III Rzeczypospolitej w 1989 roku, poseł na Sejm PRL, poseł na Sejm RP w latach 1991-2001. W 1992 r. został Specjalnym Wysłannikiem ONZ w Bośni i Hercegowinie.

Jan Nowak-Jeziorański (1914–2005) – polityk, politolog, polski patriota, działacz społeczny, dziennikarz i żołnierz AK, cichociemny (żołnierz do zadań specjalnych, szkolony w W. Brytanii). W lipcu 1944 dotarł do Warszawy jako ostatni kurier – cichociemny przed wybuchem powstania warszawskiego, a w przeddzień kapitulacji, przedarł się do Londynu, wywożąc setki dokumentów i zdjęć. Jako emisariusz Armii Krajowej zyskał sobie przydomek kurier z Warszawy. W latach 2002-2005 Honorowy Członek Rady Fundacji Centrum Twórczości Narodowej. Założyciel i Honorowy Przewodniczący Rady Kolegium Europy Wschodniej.

Ignacy Jan Paderewski (1860–1941) – polski pianista, kompozytor, polityk, premier Polski (1919 r.) i m.in. minister spraw zagranicznych, działacz niepodległościowy. Po wybuchu I wojny światowej, prowadził szeroko zakrojoną działalność dyplomatyczną na rzecz Polski i Polaków, wykorzystując swą popularność na Zachodzie. Wraz z Romanem Dmowskim reprezentował Polskę na konferencji w Paryżu, zakończonej podpisaniem traktatu wersalskiego, kończącego I wojnę światową. W latach 1920–1921 sprawował funkcję delegata Polski przy Lidze Narodów. Od 1940 r. był przewodniczącym Rady Narodowej we Francji, a następnie w Londynie.

Józef Piłsudski (1867–1935) – polityk, działacz niepodległościowy, pierwszy marszałek Polski. W latach 1918–1920 Naczelnik Państwa. W młodości związany z ruchem socjalistycznym, później ewoluujący w stronę niepodległościowej filozofii państwowej. Twórca projektu federacji narodów wchodzących dawniej w skład Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Krytycznie nastawiony do parlamentaryzmu przejął władzę w kraju w 1926 roku (zamach majowy), co doprowadziło do ograniczenia demokracji w Polsce i wprowadzenia elementów rządów autorytarnych.

Jerzy Turowicz (1912–1999) – dziennikarz i publicysta, wieloletni redaktor naczelny „Tygodnika Powszechnego". Jako specjalny korespondent „Tygodnika” przebywał w Rzymie w czasie Soboru Watykańskiego II. Był żywo oddany sprawie odnowy soborowej Kościoła. Brał udział w obradach Okrągłego Stołu w 1989 r. W 1990 r. wstąpił do Unii Demokratycznej.

Lech Wałęsa (ur. 1943) – polski działacz związkowy i polityk, z zawodu elektryk. Lider Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”; Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1990-1995. Ogłoszony człowiekiem roku 1981 przez magazyn „Time”; laureat Pokojowej Nagrody Nobla (1983).

Stefan Wyszyński (1901–1981) – prymas Polski. Był kapelanem Armii Krajowej. Od października 1948 r. – arcybiskup gnieźnieński i warszawski, prymas Polski, od 1953 r. kardynał. Zwolennik uregulowania stosunków Kościół – państwo. Aresztowany na trzy lata w 1953 roku. W połowie lat 60. wraz z Episkopatem Polski zwrócił się do biskupów niemieckich z gestem pojednania narodów polskiego i niemieckiego, co spowodowało negatywną i gwałtowną reakcję władz partyjnych i państwowych. W latach 1980–1981 mediował między „Solidarnością" i władzami.

 

Załączone dokumenty

2. Jak obywatele uczestniczą w życiu publicznym?

WYBIERZ ĆWICZENIE  TROPIMY SPOŁECZEŃSTWO OBYWATELSKI CO TO JEST SZCZĘSCIE PUBLICZNE?  STRAJK W STOCZNI GDAŃSKIEJ  ZACZĘŁO SIĘ W POLSCE PROBLEMY MŁODYCH MIESZKAŃCÓW W NASZEJ MIEJSCOWOŚCI 


TROPIMY SPOŁECZEŃSTWO OBYWATELSKIE

Polacy nie umieją się organizować i skutecznie działać wspólnie, chyba że chodzi o strajk lub protest – przeciw budowie drogi w sąsiedztwie, urządzeniu w ich gminie wysypiska cudzych śmieci czy budowie w ich miejscowości hospicjum. Nie umieją, bo się tego nie nauczyli z ich, ubogiego doświadczenia. Nie umieją, bo nie działają, a nie działają, bo nie umieją – jest to błędne koło działań dla społeczności.


 „Diagnoza społeczna 2015. Warunki i jakość życia Polaków”, raport z badania pod red. Janusza Czaplińskiego i Tomasza Panka

Przeczytaj w gazecie, obejrzyj wiadomości telewizyjne lub posłuchaj radia i znajdź trzy dowody na to, że Polacy są społeczeństwem obywatelskim. Zapisz je w zeszycie.

Pomogą ci w tym pytania:

  • Czy Polacy chętnie gromadzą się poprzez działania w organizacjach społecznych i obywatelskich?
  • Czy chętnie uczestniczą w zebraniach publicznych, aby coś wspólnie postanowić, a potem zrobić dla społeczności?
  • Czy chętnie podejmują działania na rzecz innych ludzi, organizacji i własnych społeczności?
  • Czy chętnie uczestniczą w wolontariacie?
  • Czy chętnie się organizują i skutecznie działają wspólnie (np. organizują wspólnie strajk lub protest przeciw budowie drogi w sąsiedztwie, urządzeniu w ich gminie wysypiska cudzych śmieci czy w obronie budowy w ich miejscowości hospicjum)?
  • Czy Polacy reagują na naruszanie dobra wspólnego? A jaki mają stosunek wobec aktów naruszania dobra publicznego? 

CO TO JEST SZCZĘŚCIE PUBLICZNE?

Przez wiele minionych stuleci ludzie wkraczali w dziedzinę publiczną, aby coś własnego, albo coś, co dzielili z innymi było trwalsze niż ich ziemskie życie. Przeczytaj, na jakie dwa znaczenia terminu „publiczne” wskazuje Hannah Arendt.

Hannah Arendt wskazuje na dwa ściśle ze sobą związane znaczenia terminu „publiczne”. Po pierwsze, wszystko, co pojawia się publicznie, może być widziane i słyszane przez każdego. Zjawisko, coś co jest widziane i słyszane tak przez innych, jak i przez nas samych, konstytuuje dla nas rzeczywistość. Wedle niej to, co subiektywne, intymne uzyskuje znaczenie poprzez pozbawienie go charakteru jednostkowego i prywatnego. Tylko to, co może zostać upublicznione poprzez opowieść zyskuje realność. Obecność innych, którzy widzą to, co my i słyszą to, co my, upewnia nas o realności świata i nas samych. (...) Po drugie, termin „publiczny” oznacza świat wspólny nam wszystkim, różny o posiadanego przez nas prywatnego miejsca. Ów świat związany jest z wytworami ludzkimi i sprawami dziejącymi się między zamieszkującymi go ludźmi. Według Arendt dziedzina publiczna jako świat wspólny zbiera nas razem, ale też, by tak rzec, nie pozwala nam potykać się o siebie nawzajem. Życie w społeczeństwie masowym jest trudne do zniesienia z racji faktu, iż świat pomiędzy nimi utracił moc zbierania ich razem, łączenia i rozdzielania. Dalej zaś zauważa: istnienie obszaru publicznego, a następnie przekształcenie świata we wspólnotę rzeczy, która gromadzi ludzi i wiąże ich ze sobą nawzajem, zależy całkowicie od trwałości. Jeżeli świat zawierać ma przestrzeń publiczną, nie można go budować dla jednego pokolenia i planować jedynie dla żyjących; musi on przekraczać czas życia śmiertelników. Wspólny świat jest tym, w co wkraczamy z chwilą narodzin i co opuszczamy w momencie śmierci – wykracza on poza nasz czas życia w przeszłość i przyszłość. Podzielamy go z ludźmi nam współczesnymi, lecz także tymi, którzy byli przed nami, i którzy nadejdą po nas. Przez wiele minionych stuleci ludzie wkraczali w dziedzinę publiczną, aby coś własnego, bądź coś, co dzielili z innymi było trwalsze niż ich ziemskie życie. Polis dla Greków, podobnie jak res publica dla Rzymian stanowiła zabezpieczenie przed ulotnością jednostkowego życia, była przestrzenią względnej trwałości.

Joanna Szewczyk z pracy seminaryjnej „Hannah Arendt, Kondycja ludzka”,
Uniwersytet Jagielloński, Instytut Filozofii

 

Hannah Arendt (1906–1975), amerykański filozof, publicystka, politolog, pochodzenia żydowskiego; uważana za jedną z najwybitniejszych myślicielek XX wieku. Urodziła się w Niemczech, studiowała w Marburgu, Fryburgu Bryzgowijskim i Heidelbergu, była uczennicą Martina Heideggera, Edmunda Husserla i Karla Jaspersa. Od 1933 przebywała na emigracji. Wykładała w Berkeley, Princeton i New School for Social Research. Jej najgłośniejsze prace to Korzenie totalitaryzmu i Eichmann w Jerozolimie: rzecz o banalności zła.


STRAJK W STOCZNI GDAŃSKIEJ

Plakat Solidarności z okazji Porozumień Sierpniowych, Archiwum cyfrowe KK NSZZ Solidarność

Po zwycięstwie obozu „Solidarności” w częściowo wolnych wyborach parlamentarnych w roku 1989 Polska weszła na drogę transformacji systemowej, której celem była modernizacja państwa. Proces ten dokonuje się nadal w trzech wymiarach: politycznym, ekonomicznym i społecznym. A wszystko zaczęło się wcześniej - latem 1980 roku.

Na początku lipca 1980 roku w Polsce wybuchły strajki, których impulsem była drobna podwyżka cen. Najpierw stanęły zakłady pracy w Świdniku i Lublinie (wydarzenia zwane Lubelskim Lipcem), lecz pierwsze protestacyjne przestoje w tym regionie miały miejsce już na wiosnę 1980 r. Fala strajków szybko rozlała się po całej Polsce. Pracę przerwano w Warszawie, Rzeszowie, Poznaniu, Wrocławiu i kilkudziesięciu innych miastach. 14 sierpnia 1980 roku stanęła Stocznia Gdańska im. Włodzimierza I. Lenina, a potem także większość zakładów Trójmiasta. W tym dniu we wczesnych godzinach porannych strajk wywołali Jerzy Borowczak, Bogdan Felski i Ludwik Prądzyński pod kierownictwem Bogdana Borusewicza. Pracę przerwały wydziały K-1, K-3, C-5 oraz wydziały silnikowe stoczni. W południe strajk objął prawie całą załogę zakładu i przybrał charakter okupacyjny. 

Trzy dni później w Stoczni powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy. Robotnicy na zorganizowanym przez siebie wiecu przedstawili 21 postulatów. Pierwszy z nich dotyczył powołania do życia niezależnych od władz związków zawodowych przeczytaj pozostałe postulaty. Przywódcą strajku został Lech Wałęsa. Strajk ogarnął też Stocznię Szczecińską im. Adolfa Warskiego – na jego czele stanął Marian Jurczyk. Władze wysłały do obu stoczni komisje rządowe, które przez dwa tygodnie prowadziły rozmowy z robotnikami. Zastanawiano się jednocześnie, czy należy zdławić strajki siłą. Ostatecznie kierownictwo PZPR wycofało się z tego pomysłu i po rozmowach z Kremlem zdecydowało się zawrzeć ze Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym kompromis. 30 sierpnia w Szczecinie, a 31 sierpnia w Gdańsku podpisano porozumienia, na mocy których powstały niezależne od władz związki zawodowe „Solidarność”.

 

Warto zobaczyć, warto przeczytać


ZACZĘŁO SIĘ W POLSCE

Czy zastanawialiście się kiedyś nad tym, jak wielu ludzi w Polsce chciało doczekać końca komunizmu i jak nie wielu się tego spodziewało? Przeczytajcie o końcu tego systemu. 

Wydarzenia 1989 r. w Polsce

6.02 – 5.04 – obrady Okrągłego Stołu zakończone podpisaniem porozumienia przez przedstawicieli władz i „Solidarności“ 

17.04 – sąd ponownie legalizuje NSZZ „Solidarność“ 

4.06 – pierwsza tura częściowo wolnych wyborów do Sejmu i całkowicie wolnych wyborów do Senatu (druga tura – 18.06) kończy się bezapelacyjnym zwycięstwem kandydatów „Solidarności“ 

19.07 – Zgromadzenie Narodowe wybiera Wojciecha Jaruzelskiego na prezydenta 

12.09 – powołanie rządu Tadeusza Mazowieckiego 

28.09 – ogłoszenie planu Balcerowicza 

28.12 – zmiany w konstytucji (m.in. przywrócenie nazwy Rzeczpospolita Polska)

Więcej w Kalendarium


„Okrągły Stół zawiera ogromne ryzyko dla wszystkich stron i nie ma co do tego żadnych wątpliwości. Ale ciągle mi się wydaje, że nie ma dla nas alternatywy i trzeba to ryzyko ponieść, stawiać na porozumienie. Będzie wymagać dojrzałości, którą temu wyczerpanemu społeczeństwu trudno będzie wykazać. Ale dlaczego mamy być pesymistami? Może szczęście do nas się uśmiechnie?”

Tadeusz Mazowiecki

W 1980 roku doszło w Polsce do wydarzenia bez precedensu w historii państw komunistycznych – w wyniku fali strajków w całym kraju powstał niezależny od władz związek zawodowy „Solidarność”, a w istocie wielki, dziesięciomilionowy ruch społeczny. „Solidarność” bowiem nie tylko brała w obronę interesy ludzi pracy, ale dążył też do demokratyzacji całego państwa, napotykając na zdecydowany opór rządzącej partii komunistycznej, która do swej dyspozycji miała wojsko i policję – posłuszny aparat przymusu. 13 grudnia 1981 roku, w dniu ogłoszenia przez władzę stanu wojennego, chyba nikt na świecie nie przypuszczał, że Lech Wałęsa, internowany przywódca związku, 9 lat później zostanie prezydentem niepodległej Polski.

10 listopada 1989 rozradowani mieszkańcy wschodniego i zachodniego Berlina przystąpili do burzenia muru dzielącego ich miasto – pierwszą cegłę z tego muru wyjęto jednak w Polsce. Polska od końca lat siedemdziesiątych przechodziła głęboki kryzys gospodarczy, będący konsekwencją wielkich, ale nietrafnych inwestycji przemysłowych. Reglamentowane – czyli na kartki – były nie tylko towary mięsne i cukier, ale też papierosy, alkohol, buty i wiele innych deficytowych towarów. Półki sklepowe zapełniał ocet; bez trudu natomiast można było kupić piękne róże, o których mieszkańcy Moskwy czy Kijowa mogli tylko marzyć – te akurat w Polsce hodowali i sprzedawali indywidualni ogrodnicy, a nie państwowe przedsiębiorstwa.

Władze komunistyczne zdawały sobie oczywiście sprawę z zapaści kraju, którego zadłużenie wynosiło już ponad 30 mld dolarów, dlatego też w końcu lat osiemdziesiątych próbowały reform polegających na wprowadzeniu elementów gospodarki kapitalistycznej. Te jednak nie mogły się udać, gdyż społeczeństwo nie ufało władzy i nie dawało przyzwolenia na dalsze obniżenie poziomu życia, wynikające z kolejnych podwyżek i uwolnienia cen; ujawniło to choćby przeprowadzone w tej sprawie jesienią 1987 roku referendum. „Socjalistyczna odnowa”, która miała być polską wersją pierestrojki, pozostała więc hasłem, a władza musiała podjąć rozmowy z solidarnościową opozycją, usiłując pozyskać ją dla swoich planów. Zalegalizowana ponownie „Solidarność" miała uprawomocnić drastyczne, ale bynajmniej nie całościowe i niekonsekwentne reformy podjęte przez komunistyczny rząd.

Jednak podobnie jak w Związku Radzieckim wydarzenia nie potoczyły się po myśli władzy. W wyniku rozmów Okrągłego Stołu (od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 r.) – przy którym zasiadła strona partyjno-rządowa, solidarnościowo––opozycyjna (nie reprezentująca jednak całego spektrum opozycji) i przedstawiciele Kościoła katolickiego – ustalono, że „Solidarność" zostanie ponownie zalegalizowana i weźmie udział w wyborach do parlamentu. Tzw. sejm kontraktowy miał pochodzić w 35% z wolnych wyborów (liderzy „Solidarności” nie zgodzili się, by kierowana przez nich opozycja zajęła miejsce w Sejmie bez wyborów, natomiast nowo powstały Senat miał w całości zostać wybrany w sposób demokratyczny, obie izby miały następnie wybrać prezydenta. Postanowiono też, że kolejne wybory będą już w pełni demokratyczne.

To, co nastąpiło 4 czerwca 1989, zachodnia prasa nazwała politycznym trzęsieniem ziemi w bloku wschodnim. Kandydaci obozu „Solidarności” uzyskali wszystkie pochodzące z wolnych wyborów mandaty w Sejmie i 99 ze 100 miejsc w Senacie. Wynik wyborów był więc oczywisty – Polacy opowiedzieli się za zmianą systemu władzy.

Siła „Solidarności“ w parlamencie była tak duża, że bez jej poparcia nie można było stworzyć rządu ani wybrać prezydenta (wyboru tego dokonać miało Zgromadzenie Narodowe, czyli połączone Sejm i Senat). W lipcu tego roku prezydentem Polski został autor stanu wojennego, a jednocześnie współarchitekt porozumienia Okrągłego Stołu generał Wojciech Jaruzelski. Po trwających kilka tygodni roszadach politycznych zrealizowana została zasada „wasz prezydent, nasz premier” – powstał pierwszy w krajach bloku radzieckiego rząd, na czele którego stanął premier nie należący do partii komunistycznej. Był nim jeden z czołowych działaczy opozycji demokratycznej – Tadeusz Mazowiecki. W skład jego rządu weszły partie zależne wcześniej od PZPR – Zjednoczone Stronnictwo Ludowe i Stronnictwo Demokratyczne, resorty spraw wewnętrznych i obrony narodowej objęli natomiast generałowie z PZPR. Polska droga od systemu autorytarnego do demokracji uznana została na świecie za rozwiązanie modelowe. W pewnej mierze powtórzono je w Bułgarii, na Węgrzech (trójkątny stół) i w Republice Południowej Afryki.

Od 1 stycznia 1990 r. Polska przystąpiła do trudnych, ale niezbędnych reform. Niektóre ich skutki, takie jak poprawa zaopatrzenia i zanik kolejek, można było dostrzec i odczuć niemal natychmiast, na inne trzeba było poczekać kilka lat. Nie wszystkich objęły one w jednakowym stopniu, a poziom życia materialnego wielu grup społecznych wręcz się obniżył. Terapia szokowa wywołała też wiele frustracji i napięć społecznych, jednakże w żadnych badaniach opinii społecznej większość Polaków nie wyrażała nigdy pragnienia powrotu do dawnego ustroju, a jedynie konieczność naprawy nowego.

Andrzej Waśkiewicz, Runął mur
w: A. Waśkiewicz, T. Merta, W. Klaus, D. Woźniakowska, A. Pacewicz,
Przewodnik młodego obywatela. Zakres podstawowy. Warszawa 2008


 PROBLEMY MŁODYCH MIESZKAŃCÓW W NASZEJ MIEJSCOWOŚCI

Z pewnością w twojej miejscowości lub gminie nie brak ważnych problemów wymagających szybkiego rozwiązania. Omów na wybranym przykładzie jeden, który dotyczy młodych mieszkańców i zilustruj go zdjęciem. Nawet jeśli władze samorządowe znalazły już rozwiązanie, zaproponuj własne.

Poznaj, jakie rozwiązania zaproponowali uczestnicy konkursu „Ćwiczenie czyni mistrza”.

W Nysie jest wiele problemów dotyczących młodych ludzi. Dla mnie i moich kolegów dziś najważniejszy jest los naszego gimnazjum liczącego prawie 400 uczniów. Władze Nysy postanowiły je zamknąć. Przyjęto uchwałę intencyjną w sprawie likwidacji, ale powody, którymi się kierowano są niezrozumiałe dla całej społeczności szkolnej. Wybierając tę szkołę kierowaliśmy się następującymi motywami: najlepsze w gminie wyniki egzaminów gimnazjalnych, sukcesy w konkursach, wymiany międzynarodowe, dobrzy nauczyciele, znakomicie wyposażone sale lekcyjne, bezpieczeństwo. Dzisiaj wiemy, że nasz wybór był trafny i dlatego bronimy szkoły. Oczywiście ogranicza nas wiek i możliwości, ale robimy w tej sprawie ile możemy. Uczestniczyliśmy w pikietach organizowanych przez naszych rodziców, zbieraliśmy podpisy w obronie szkoły, pisaliśmy listy z prośbą o wsparcie, przygotowaliśmy hasła i oplakatowaliśmy szkołę. Uczestniczyliśmy też w sesjach Rady Miejskiej. To jest nasza najlepsza lekcja WOS-u! Nie wszystkim nasza aktywność się podoba, chociaż trudno zrozumieć dlaczego. Zawsze zachowujemy się kulturalnie i nikogo nie obrażamy. Wczoraj ekipa TVP 2 nagrywała reportaż na temat naszej szkoły, wypowiadali się uczniowie i absolwenci. Liczę na to, że nasz głos dotrze do radnych i wezmą go pod uwagę. Wiemy, że wcale nie są dla nas dobre przepełnione gimnazja. Liczące 387 uczniów gimnazjum jest ok – wszyscy się znamy i czujemy się bezpiecznie, więc nie należy go likwidować!

Maciej Cisakowski, Gimnazjum nr 3 im. Żołnierzy Armii Krajowej w Nysie

 

Resko to małe  miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj.  zachodniopomorskim.  Szkoła podstawowa , gimnazjum, szkoła zawodowa i liceum to miejsca, gdzie uczą się i spotykają uczniowie.  Inną formą ich kontaktu jest także internet, który stał się integralną częścią naszego środowiska.  W obecnych czasach nie jest on już sprawą wyboru, a niemalże koniecznością. Jednak niekontrolowanie i nieumiarkowane korzystanie ma negatywny wpływ na rozwój i funkcjonowanie młodych ludzi z mojego miasteczka.

Wydłużony czas spędzany przed monitorem komputera, co nie pozostaje bez wpływu na ich organizację dnia. W wyniku wielogodzinnego kontaktu z internetem skraca się czas przeznaczony na inne ważne czy obowiązkowe czynności, tj. naukę, pracę w  domu, kontakty z rodziną, rówieśnikami, odpoczynek, zabawę i rozwijanie zainteresowań.

Spędzanie wielu godzin przed monitorem komputera przez każdego młodego człowieka sprzyja pojawianiu się chorób układu kostnego oraz wielu wad postawy, tj. obniżenie sprawności fizycznej, skrzywienie kręgosłupa, otyłość. Ogromna ilość czasu, jaką młodzi ludzie poświęcają dla  internetu powoduje, że jest  on „złodziejem czasu” i młody człowiek staje się uzależniony. Zachodzi więc potrzeba podjęcia odpowiednich kroków zmierzających do zmiany zachowań dotyczących „kontaktów” z internetem naszej reskiej młodzieży.

Władze mojego miasta znalazły  rozwiązanie tego problemu: powstał kompleks boisk oraz Orlik. W Centrum Kultury utworzone zostały dla młodzieży warsztaty plastyczne, nauka gry na bębnach afrykańskich, szkoła Karate Kyokushin i nauka tańca.  Ja natomiast proponuję, aby w miejscu, gdzie był kiedyś kort tenisowy, zbudować Skatepark do jazdy na deskorolce, BMX-ach czy rolkach, który na pewno przyciągnie  wielu młodych ludzi. Myślę, że mając taką alternatywę zniknie problem uzależnienia młodzieży w moim miasteczku. Wybiorą oni sport na świeżym powietrzu, zamiast czterech ścian przy komputerze.

Oskar Łydziński, Gimnazjum im. Kazimierza Górskiego w Resku

 

Niewątpliwie jednym z problemów młodych ludzi w mojej gminie jest brak albo zły stan ścieżek rowerowych. Moja gmina jest dość duża,  ale ścieżki nie prowadzą przez całą gminę. Aby dojechać do ścieżki rowerowej, należy przejechać przez ruchliwą ulicę. Chodnikiem nie da się przejechać, ponieważ wysypany jest żwirem.  Jest to wynikiem prac związanych z budową drogi ekspresowej na Euro 2012.

W planach gminy w latach ubiegłych  przewidywano budowę sieci ścieżek rowerowych łączących wszystkie miejscowości w gminie. Budowa miała zakończyć  się w roku 2008. Jednak projekt został przerwany. Drogi dla rowerzystów połączyły tylko dwie miejscowości. Ulicami i drogami się nie da jeździć, ponieważ są w złym stanie i są bardzo ruchliwe. Po zimie ścieżki są w bardzo złym stanie, gdyż  śnieg z chodników był na nie odgarniany. Nawierzchnia ścieżek jest wykonana z kostki brukowej, powoduje to duży dyskomfort w czasie jazdy na rowerze.  Lepszym materiałem jest  nawierzchnia Microdeck mająca odpowiednie właściwości jezdne i odróżniająca się kolorystycznie. Słupy i znaki w znajdujące się w ścieżkach utrudniają ruch oraz zagrażają bezpieczeństwu rowerzystów. Często ścieżki również urywają się w połowie drogi.

Proponuję przeprowadzenie ankiety na stronie internetowej gminy w celu poznania oczekiwań i opinii mieszkańców odnośnie przebiegu i jakości ścieżek rowerowych, jak również wznowienie projektu łączącego ścieżkami rowerowymi wszystkie miejscowości mojej gminy.

Rafał Zyndram Barański, Gimnazjum nr 16 z Oddziałami Integracyjnymi
im. Obrońców Barykady Września 1939 Roku w Warszawie

Załączone dokumenty

3. Stowarzyszenie, czyli razem raźniej

WYBIERZ ĆWICZENIE  FUNDACJA CENTRUM EDUKACJI OBYWATELSKIEJ  STOWARZYSZENIE DLA CIEBIE  ROZEJRZYJ SIĘ WOKÓŁ.. 


FUNDACJA CENTRUM EDUKACJI OBYWATELSKIEJ

Przeczytaj poniższy tekst i przedstaw w punktach działalność Centrum Edukacji Obywatelskiej. Uwzględnij następujące elementy:

  • historia
  • główne obszary działalności
  • wybrane przykłady
  • sukcesy i problemy.


O fundacji

Centrum Edukacji Obywatelskiej jest największą polską organizacją pozarządową działającą w sektorze edukacji. Od blisko 25 lat zmieniamy polską szkołę i konsekwentnie pracujemy na rzecz tego, by młodzi ludzie uczyli się mądrzej i ciekawiej, a praca nauczycieli i nauczycielek oraz dyrektorów i dyrektorek była bardziej efektywna i satysfakcjonująca. Wprowadzamy do szkół nowoczesne metody nauczania oraz ocenianie kształtujące. Prowadzimy programy, które pomagają młodym ludziom zrozumieć świat, rozwijają krytyczne myślenie, wiarę we własne możliwości, uczą przedsiębiorczości i odpowiedzialności, zachęcają do angażowania się w życie publiczne i działania na rzecz innych.

 

Misja CEO

Misją CEO jest wspieranie wszystkich uczniów i uczennic w zdobywaniu wartościowych doświadczeń szkolnych. Współdziałamy z nauczycielkami i nauczycielami, dyrekcjami oraz dziećmi i młodzieżą, bo edukacja potrzebuje zmian.

Zależy nam, aby w szkołach panowały relacje oparte na wzajemnym szacunku i partnerstwie, a dorośli dostrzegali oraz doceniali naturalną chęć i zdolność uczenia się młodych ludzi. Dzięki naszym programom szkoła staje się miejscem wspólnej nauki, pokazuje moc obywatelskiego działania i solidarności. Pomaga młodym ludziom w szukaniu własnej drogi życiowej, rozwijaniu pasji, otwartości i odpowiedzialności za świat, w którym żyjemy.

Kluczowe wartości

UCZENIE SIĘ  | SZACUNEK | ZAANGAŻOWANIE | WSPÓŁPRACA


Od podręcznika do 20 programów edukacyjnych

Rozpoczęliśmy swoją działalność w 1994 roku od przygotowania programu nauczania i  nowoczesnego podręcznika do wiedzy o społeczeństwie, który w praktyce będzie uczył młodych Polaków, czym jest demokracja. Równolegle zaczęliśmy wprowadzać do szkół programy oparte na metodzie projektu edukacyjnego, które pomagają nauczycielom i nauczycielkom poruszać nowe tematy w szkole i na lekcjach.

Od wielu lat zachęcamy szkoły do stosowania oceniania kształtującego, organizujemy w nich młodzieżowe wybory, rozwijamy samorządność uczniowską, dbamy o dziedzictwo kulturowe i wykorzystanie filmów na lekcjach, wprowadzamy edukację globalną i ekologiczną, zakładamy z uczniami wirtualne firmy.

Rocznie prowadzimy ponad 20 programów edukacyjnych, współpracując z 4 tys. szkół w Polsce.


Uczymy młodych ludzi współpracy

W naszej pracy stosujemy metodę projektu edukacyjnego, w ramach którego młodzi ludzie pod opieką nauczycieli podejmują zespołowe działanie, sami określając jego cel i biorąc odpowiedzialność za wynik. Zbierają i analizują informacje na dany temat, planują konkretne działania, określają zasoby i czas potrzebne na ich realizację, dzielą się zadaniami. Pracują w zespole i wprowadzają zmiany w swoim najbliższym otoczeniu. Realizują projekty obywatelskie, ekologiczne, kulturalne, medialne, ekonomiczne, matematyczno–przyrodnicze. Przez blisko 25 lat zaangażowaliśmy do działania ponad 5 mln uczniów i uczennic.


Pomagamy szkolom lepiej uczyć

Wspieramy dyrektorów i nauczycieli wszystkich typów i poziomów szkół w zapewnianiu i podnoszeniu jakości nauczania, a przede wszystkim – jakości uczenia się uczniów. Wprowadzamy do szkół ocenianie kształtujące i promujemy współpracę nauczycieli w zespołach. Jako niepubliczna placówka doskonalenia zawodowego akredytowana przez Kuratorium Oświaty prowadzimy szkolenia z nowoczesnych metody nauczania, oceniania, motywowania i zarządzania. Oferujemy całoroczne i semestralne kursy e–learningowe dla nauczycieli i nauczycielek, a także studia podyplomowe dla dyrektorów i dyrektorek. Naszymi trenerami są praktycy i eksperci edukacyjni (aktywni nauczyciele i dyrektorzy). W naszych szkoleniach wzięło dotychczas udział ponad 200 tys. nauczycieli i dyrektorów.

Centrum Edukacji Obywatelskiej prowadzi akredytowaną placówkę doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnopolskim.


Statut placówki doskonalenia nauczycieli

Mamy statut niepublicznej placówki doskonalenia nauczycieli w województwie mazowieckim.


Materiały edukacyjne, pomoce dydaktyczne i ośrodek szkoleniowy

Od 1999 roku wydajemy w swoim wydawnictwie Civitas serię podręczników KOSS (Kształcenie Obywatelskie w Szkole Samorządowej) do nauczania wiedzy o społeczeństwie, z których skorzystało już ponad 0,5 mln uczniów i uczennic. Wydajemy także książki z zakresu metod nauczania, w tym poradniki dotyczące wprowadzania oceniania kształtującego, wzbogacone przykładami z polskich szkół. Publikujemy i udostępniamy bezpłatnie liczne materiały edukacyjne – scenariusze lekcji, gier, warsztatów, przewodniki metodyczne, a także zestawy dobrych praktyk z naszych projektów.

Prowadzimy ośrodek szkoleniowy w Wildze pod Warszawą, który może zakwaterować do 56 osób, w pięknym i zielonym otoczeniu, funkcjonujący zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju.


Nagrody i wyróznienia

Jesteśmy niezależną instytucją edukacyjną i posiadamy status organizacji pożytku publicznego (OPP). Naszą działalność świadczymy na podstawie dotacji publicznych i prywatnych podmiotów oraz własnej działalności gospodarczej. W trakcie blisko 25 lat działalności zostaliśmy wielokrotnie nagrodzeni za swoją działalność i dorobek merytoryczny, m.in. honorową odznaką MEN „Za zasługi dla oświaty” oraz tytułem „Instytucja Pro Publico Bono”. Założyciel i wieloletni prezes CEO Jacek Strzemieczny, członek międzynarodowego stowarzyszenia Ashoka International, na Światowym Forum Ekonomicznym został nagrodzony przez Schwab Foundation for Social Entrepreneurship tytułem „Wybitny Innowator Społeczny".

Więcej informacji o CEO i aktualnych programach


STOWARZYSZENIE DLA CIEBIE

Wyszukaj w internecie informację, czy jako niepełnoletni możesz zostać członkiem  jakiegoś stowarzyszenia. Wybierz jedno, do którego byś chciał należeć i sprawdź, czy jego statut to dopuszcza, a jeśli tak, to pod jakimi warunkami.

 

W Polsce istnieją stowarzyszenia zwykłe (do ich utworzenia wystarczy grupa trzech osób, jednak takie stowarzyszenia nie mogą prowadzić działalności gospodarczej, to znaczy, że nie wolno im przyjmować darowizn czy dotacji ani zawierać żadnych umów; mogą utrzymywać się jedynie ze składek członkowskich) i rejestrowane (mają większe możliwości działania, ale do ich utworzenia potrzeba grupy składającej się z co najmniej 7 obywateli).
Założyciele stowarzyszenia rejestrowanego muszą sporządzić statut, który określa między innymi:

  • nazwę stowarzyszenia i teren jego działania,
  • cele i sposoby ich realizacji,
  • sposób nabywania i utraty członkostwa,
  • prawa i obowiązki członków,
  • zasady finansowania działalności,
  • zasady wyboru i kompetencje władz.

Najwyższą władzą stowarzyszenia jest zawsze walne zgromadzenie członków – w przypadku dużych stowarzyszeń może być ona sprawowana za pośrednictwem delegatów. Rejestracji stowarzyszeń, po akceptacji statutu i stwierdzeniu zgodności celów z prawem, dokonuje sąd.


ROZEJRZYJ SIĘ WOKÓŁ…

... i znajdź w swoim najbliższym otoczeniu (miejscowości, powiecie) trzy stowarzyszenia lub fundacje. Dowiedz się o nich jak najwięcej – czym się zajmują, ilu liczą członków, jak działają. Na początek poznaj Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy...

 

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy jest organizacją pożytku publicznego, co oznacza że realizuje cel służący dobru publicznemu i przestrzega zasad jawności finansów. 

Celem Fundacji jest działalność w zakresie ochrony zdrowia – ratowania życia chorych osób, w szczególności dzieci – oraz działanie na rzecz poprawy stanu ich zdrowia, jak również działanie na rzecz promocji zdrowia i profilaktyki zdrowotnej.

Cel ten fundacja realizuje poprzez zbiórki publiczne, zakup sprzętu na oddziały medyczne szpitali w całej Polsce, a także przez prowadzenie sześciu ogólnopolskich programów medycznych,  m.in. Narodowego Programu Wczesnej Diagnostyki Onkologicznej Dzieci i Programu Powszechnego Przesiewowych Badań Słuchu u Noworodków, i jednego programu edukacyjnego – Ratujemy i Uczymy Ratować (nauka pierwszej pomocy w szkołach podstawowych). 

Fundacja, jak pozostałe tego typu organizacje, ma szczególny przywilej – każdy obywatel może przekazać jej 1% swojego podatku, by wesprzeć jej działanie.

Jednak Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy jest najbardziej znana ze styczniowej publicznej zbiórki pieniędzy, zwanej Finałem WOŚP. Co roku uczestniczą w niej tysiące wolontariuszy i miliony Polaków, by wspólnie zbierać pieniądze na konkretny, ważny cel. Poza tym jest też organizatorką największego otwartego europejskiego festiwalu muzycznego Pol'and'Rock Festival (wcześniej Woodstock).

Więcej o Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy 


Warto zobaczyć, warto przeczytać

Załączone dokumenty

4. Opinia, z którą się trzeba liczyć

WYBIERZ ĆWICZENIE  RÓŻNE OPINIE  MOJA FIGURA  O TYM SIĘ MÓWI  SŁUCHAĆ GŁOSU OPINII PUBLICZNEJ CZY NIE?  W NASZEJ SZKOLE 


RÓŻNE OPINIE

Wyobraźcie sobie, że waszą klasę odwiedził polityk, który chce zbadać opinię uczniów szkoły podstawowej na jakiś temat. Wymyślcie, w jakiej sprawie chcielibyście się wypowiadać (np. czy reklamy produktów dla dzieci powinny być zakazane). Przeprowadźcie krótki sondaż (najlepiej przez podniesienie ręki), policzcie głosy za i przeciw. Zastanówcie się, dlaczego macie w tej sprawie odmienne zdania – niech kilka osób uzasadni, czemu opowiedziało się za jednym lub drugim rozwiązaniem. Jak myślicie, skąd się biorą tak różne opinie?


MOJA FIGURA

Jak już wiecie, nie byłoby opinii publicznej, gdyby każdy z nas nie miał swojego zdania w danej sprawie. Nasze poglądy nie biorą się znikąd, kształtują się pod wpływem wielu czynników, np. rodziny, opinii kolegów, oddziaływania szkoły, wyznawanej religii itp. Spróbuj określić, jaki wpływ na twoje poglądy mają czynniki uwzględnione na rysunku zamieszczonym obok. Na każdej z osi zaznacz siłę ich wpływu (np. jeżeli uważasz, że najsilniej oddziałują na ciebie opinie kolegów, na osi „rówieśnicy” zaznacz 5 lub 6 kresek), a następnie połącz punkty liniami. Porównajcie „swoje” figury. Jak wyglądałaby figura osoby, która sądzi, że nic i nikt nie wywiera wpływu na jej poglądy?

Uwaga: Ćwiczenie można pobrać w formacie PDF.


O TYM SIĘ MÓWI

Napisz, jakie wydarzenia poruszyły w ostatnich tygodniach opinię publiczną w Polsce i na świecie? Jeśli nie jesteś „na bieżąco” – zajrzyj do gazet, internetu, zapytaj kogoś z dorosłych.


SŁUCHAĆ GŁOSU OPINII PUBLICZNEJ CZY NIE?

Czy politycy zawsze powinni robić to, czego chce opinia publiczna? Jeśli na przykład domaga się ona podwyższenia kar dla przestępców, czy powinni jej ulec? Polityk w ustroju demokratycznym powinien brać pod uwagę głos ludu, z drugiej jednak strony musi przecież kierować się zdrowym rozsądkiem oraz ideami, w które wierzy i w imię których działa publicznie. Gdybyś ty był/była politykiem – czy zawsze liczyłbyś/liczyłabyś się z opinią publiczną? Podaj przykłady spraw, w której glos opinii nie byłby w stanie cię przekonać do zmiany stanowiska.


W NASZEJ SZKOLE


Ciekawe, dlaczego w ostatnim sondażu uczniowie tak słabo ocenili naszą szkołę?

Spróbujcie zabawić się w ankieterów. Wymyślcie temat badania i opracujcie pytania, które pomogą wam dowiedzieć się, jaką opinie mają w tej sprawie uczniowie waszej szkoły. Pytania mogą mieć charakter zamknięty (gdy badany wybiera jedną spośród podanych odpowiedzi) lub otwarty (gdy wymagają sformułowania samodzielnej opinii). Wasze badanie może dotyczyć na przykład atmosfery panującej w szkole, przestrzegania praw uczniów, poziomu nauczania, a nawet muzyki, której najchętniej słuchacie. Pamiętajcie, że ankiety powinny być anonimowe!

Poniżej zamieszczamy przykład ankiety badającej opinię uczniów na temat sposobu nauczania w ich szkole. Jeżeli chcecie, możecie przeprowadzić właśnie takie badanie.

Po zebraniu wypełnionych ankiet czeka was ciężka praca – opracowanie wyników. Weźmy na przykład pytanie a) z naszej ankiety. Należy policzyć, ile osób wybrało odpowiedź „żadnego”, ile „z mniej niż połowy” itd. Następnie warto obliczyć, jaki procent badanych stanowią uczniowie, którzy udzielili każdej z tych odpowiedzi – np. 15% uważa, że na żadnym z przedmiotów zagadnienia nie są jasno poruszane. Wyniki ankiety najlepiej przedstawić za pomocą wykresów kołowych (po jednym na każde pytanie) lub słupkowych. Oto przykład ankiety:

Uwaga: Ćwiczenie można pobrać w formacie PDF.

Załączone dokumenty

5. Środki masowego przekazu – czwarta władza?

WYBIERZ ĆWICZENIE  KRÓTKA HISTORIA MEDIÓW  MEDIA WCZORAJ, DZIŚ I JUTRO  TAK SAMO CZY INACZEJ?  MÓJ TYGODNIOWY PLAN MEDIALNY  REKLAMA I TY  UWAŻAJMY NA REKLAMY!  JAK NAS UWODZĄ REKLAMY?  KRYTYCZNIE PRZED TELEWIZOREM 


KRÓTKA HISTORIA MEDIÓW


Rozwiąż nasz quiz 
„Krótka historia mediów”

Na podstawie informacji zawartych w materiale „Krótka historia mediów” narysuj komiks lub sporządź ilustrowaną oś czasu, na której przedstawisz kilka najważniejszych twoim zdaniem wydarzeń z historii mediów.

Zwróć uwagę, że media masowe są relatywnie młode: początki prasy periodycznej sięgają XVII wieku („Relation” drukowana w Strasburgu i pierwszy dziennik wydawany w Lipsku), ale znaczenia nabrały one dopiero w wieku XIX. Pierwsze regularne programy radiowe nadawane są od 1920 roku, a telewizyjne od 1936 roku (w Polsce od 1953 roku). Początki internetu sięgają wprawdzie końca lat 60., ale jako środek komunikacji masowej zaczął być wykorzystywany dopiero w latach 90. XX wieku!


MEDIA WCZORAJ, DZIŚ I JUTRO

Podzielcie się w klasie na cztery grupy oznaczone literami „P, „R”, „T”, „I”. Waszym zadaniem będzie poznanie historii poszczególnych mediów („P” - prasa, „R” - radio, „T” - telewizja, „I” – Internet) oraz zaprezentowanie wyników swojej pracy na forum klasy. Odliczcie od 1 do 4, następnie usiądźcie w odpowiednich zespołach (jedynki razem, dwójki razem itd.).

W grupach wyłońcie spośród siebie:

  • koordynatora, który będzie organizował pracę grupy,
  • sekretarza, który będzie notował spostrzeżenia i wnioski,
  • sprawozdawcę , który omówi wynik pracy grupy na forum klasy,
  • „czasomierza”,  czyli osobę pilnującą tempa pracy,
  • plastyka, który przedstawi efekty pracy na plakacie. 

Przeczytajcie materiały pomocnicze:

oraz zapoznajcie się z zagadnieniami do pracy w grupach (po pobrania w formacie PDF).

Podkreślcie jednym kolorem w tekstach pomocniczych najważniejsze informacje, a drugim te fragmenty, które pozwolą wam rozwinąć podane w ich zestawie zagadnienia problemowe.

Następnie wypiszcie w punktach na jednej kartce kilka najbardziej istotnych informacji, a na drugiej 3-4 pytania i problemy, które chcecie zasygnalizować reszcie klasy – możecie na tym etapie prosić o pomoc i radę nauczyciela. Przenieście wszystkie informacje na plakat i przygotujcie krótką wypowiedź uwzględniającą zagadnienia zawarte w materiale pomocniczym. Powieście swoje plakaty w widocznym miejscu, a sprawozdawcy niech przedstawią wyniki waszej pracy (pozostali uczniowie mogą robić krótkie notatki z wypowiedzi przedstawicieli innych zespołów).

 

Uwaga: Jeśli podczas lekcji macie dostęp do internetu, możecie tam poszukać dodatkowych informacji.


TAK SAMO CZY INACZEJ?

Podzielcie się na 4-5 grup. Waszym zadaniem będzie opisanie jakiegoś wydarzenia z życia szkoły (na przykład uroczystości rozpoczęcia roku szkolnego, zabawy szkolnej) z punktu widzenia różnych jego uczestników: uczniów, dyrekcji, nauczycieli, woźnej oraz rodziców.

Możecie tworzyć nieco przerysowane opisy sytuacji uwzględniające poglądy i stanowisko osób, w których rolę się wcieliliście.

Gdy opisy będą gotowe, odczytajcie je, a słuchacze niech spróbują odgadnąć, czyja wersja została właśnie zaprezentowana. Skąd biorą się różnice w sprawozdaniu? Zwróćcie uwagę, że wynikają one przede wszystkim z odmiennych punktów widzenia: innych potrzeb, celów i wartości. Na zakończenie spróbujcie wspólnie napisać na tablicy taką relację z opisywanego zdarzenia, która zawierałaby wyłącznie suche fakty.


MÓJ TYGODNIOWY PLAN MEDIALNY

Jak ty sam korzystasz z różnych mediów? Wypełnij tabelę „Mój tygodniowy plan medialny” (zob. materiały pomocnicze), przypominając sobie poprzedni tydzień lub - jeszcze lepiej - na bieżąco śledząc swoje decyzje i zachowania w ciągu najbliższych kilku dni.

A teraz zastanów się, czy jesteś zadowolony z takiego sposobu korzystania ze środków masowego przekazu? Co mógłbyś w nim zmienić? Zanim przystąpisz do opracowania nowej wersji swojego „planu medialnego”, odpowiedz na poniższe pytania:

  • Czy ten zestaw mediów i przekazów wydaje ci się optymalny? A może czegoś jest za dużo, a czegoś za mało?
  • Które programy, audycje i teksty spełniają twoje oczekiwania, a które nie całkiem? Uzasadnij odpowiedź.
  • Czy chciałbyś wprowadzić jakieś zmiany? Czego nowego mógłbyś spróbować? Kogo możesz poprosić o radę w tym zakresie?

Jeśli odpowiadając na pytanie „Dlaczego?” używasz określeń w rodzaju „bo inni to robią”, „bo jest włączone”, „właściwie nie wiem, po co to oglądam” czy „dla zabicia czasu”, to wszystko wskazuje na to, że twoje wybory dotyczące korzystania z mediów nie były dotąd racjonalne. Może właśnie przyszedł ten czas, by biernego i nieświadomego odbiorcy stać się odbiorcą podejmującym świadome i optymalne decyzje? Zachęcamy do podjęcia takiej próby! Spróbuj teraz opracować swój „plan medialny” na najbliższy tydzień w sposób naprawdę przemyślany. Oto kilka wskazówek.

  1. Zastanów się najpierw, czego przede szukasz w różnych mediach: informacji, edukacji, rozrywki, czegoś dla zabicia czasu? Ustal sam ze sobą, jakie są twoje priorytety na najbliższy tydzień i ile łącznie czasu chcesz przeznaczyć na korzystanie z mediów. Które ze swoich zainteresowań chciałbyś rozwinąć, korzystając z mediów? Przypomnij sobie też swoje szkolne zobowiązania - może masz jakieś zadania domowe, w odrobieniu których pomogą ci media?
  2. Zajrzyj do programu telewizyjnego i radiowego na najbliższy tydzień. Podkreśl kilka audycji, które wydają ci się najbardziej interesujące.
  3. Przypomnij sobie, do jakich gazet i czasopism warto sięgnąć, żeby dowiedzieć się o świecie czegoś nowego. Jakie były twoje wcześniejsze dobre doświadczenia? Jakie nowe źródła możesz sprawdzić?
  4. Zastanów się, które ze stron internetowych najbardziej cię rozczarowały, a które można uznać za wartościowe i wiarygodne. Informacje z jakich dziedzin będą dla ciebie szczególnie ważne w nadchodzącym tygodniu? Gdzie możesz je znaleźć?
  5. Skonsultuj się z kolegami, rodzicami, nauczycielami i innymi osobami, które traktujesz jako ekspertów w tej sprawie. Może oni polecą ci jakieś programy, audycje, gazety lub internetowe serwisy?
  6. Pamiętaj o zasadzie: Wybieraj! Sprawdzaj! Myśl!

A teraz sporządź plan na najbliższy tydzień, wypełniając ponownie tabelę 1 - ostatnią kolumnę będziesz mógł uzupełnić, dopiero gdy obejrzysz, wysłuchasz lub przeczytasz wybrane pozycje. Jeśli chcesz jeszcze bardziej precyzyjnie zaplanować swój „medialny tydzień” rozpisz go na poszczególne dni (jak w tabeli 2).


REKLAMA I TY

A czy wy sami łatwo ulegacie reklamom? Żeby to ocenić, odpowiedz na poniższe pytania.

Napisz krótkie wypracowanie pt. „Jak nas uwodzą reklamy?”. Posłuż się zgromadzonymi przez siebie materiałami, np. pochodzącymi z bloga programu Włącz się! 

  • Czy lubisz reklamy telewizyjne?
  • Ile reklam oglądasz średnio w ciągu każdego dnia?
  • Czy zdarza ci się kupować (lub namawiać rodziców, by to zrobili) jakieś produkty pod wpływem telewizyjnej reklamy? Jak często? Jakie to były rzeczy?
  • Czy zdarzyło ci się marzyć o tym, by kupić produkty reklamowane w telewizji? Jakie?
  • Co myślisz najczęściej, gdy oglądasz reklamę adresowaną do ludzi w twoim wieku? (możesz wybrać więcej niż jedną odpowiedź)

a) muszę to kupić!

b) dobrze by było to kiedyś mieć

c) to musi być naprawdę świetna rzecz

d) ale fajna reklama!

e) kiedy skończą się te reklamy?

f) znowu próbują mi coś wcisnąć

g) znowu coś, na co mnie nie stać

h) ciekawe, o ile ta reklama podrożyła cenę produktu

Oceń w skali 1 (wcale) - 10 (wyłącznie): w jakim stopniu, kupując coś, kierujesz się reklamą?

Podsumujcie wasze wyniki i wyciągnijcie z nich wnioski na temat wpływu, jaki reklama wywiera na świadomość młodych ludzi i podejmowane przez nich decyzje.


UWAŻAJMY NA REKLAMY!

Szczególnie ważne jest odróżnianie opinii od faktów wówczas, gdy intencją nadawcy jest perswazja. Przyjrzyjcie się przyniesionym na lekcję tekstom reklam i jednym kolorem (na przykład zielonym) zaznaczcie te fragmenty, które zawierają obiektywne informacje, a innym (najlepiej czerwonym) te, które zawierają elementy perswazyjne, czyli oceny i opinie. Możecie także przeanalizować zamieszczoną poniżej reklamę.

Czy wszyscy tak samo zakwalifikowaliście poszczególne fragmenty? Niektóre określenia przez jednych z was mogły być uznane za informacje, a przez innych raczej za przekazy perswazyjne (np. „Samochód X to komfort i bezpieczeństwo“). Nie ma w tym nic dziwnego - obiektywna ocena wymagałaby szczegółowej wiedzy o tym, czy - na tle innych marek - samochód X zużywa niewiele paliwa, ma duże przyspieszenie, wygodne fotele, pojemny bagażnik, łatwo go prowadzić, jest odporny na wstrząsy. Często też to, co na pierwszy rzut oka wydaje się stwierdzeniem faktu, ma charakter ukrytej opinii, jak w reklamie telefonu komórkowego: „Bezwzględnie najszybszy (stwierdza nauka). Łączy błyskawicznie“.


JAK NAS UWODZĄ REKLAMY?

Co sądzicie o obecności reklam w mediach? Jak powszechnie wiadomo, ich zadaniem jest nie tylko informować, ale przede wszystkim zachęcać potencjalnych klientów do nabycia danego towaru (spodni lub batonika) albo usługi (wycieczka zagraniczna, korzystanie z sieci telefonicznej, usługi bankowe itp.). Aby to osiągnąć, twórcy reklam posługują się wieloma technikami, żeby nie powiedzieć - trickami. Przeczytajcie tekst „Bądź uważny!” i wypełnijcie kwestionariusz - pomoże wam w krytycznym i świadomym odbiorze reklam.

Możecie też posłużyć się zgromadzonymi przez siebie materiałami, np. pochodzącymi z bloga programu „Włącz się!”.

  • Jakiego produktu dotyczy to ogłoszenie?
  • Jakie są główne cele tej reklamy?

- zwiększenie sprzedaży produktu (niemal zawsze),

- poprawa lub zmiana wizerunku produktu lub firmy,

- dotarcie do nowej grupy odbiorców,

- poinformowanie o nowym produkcie, promocji itp.

  • Do kogo przede wszystkim jest skierowana?

- do wszystkich odbiorców,

- do nastolatków,

- do kobiet w określonym wieku (w jakim?),

- do mężczyzn w określonym wieku (w jakim?),

- do rodziców małych dzieci,

- do biznesmenów,

- do przyszłych emerytów itp.

  • Jakich technik perswazji użyto w tym ogłoszeniu?

- odwoływanie się do stereotypu "zwykli ludzie" (w domyśle - tacy jak ty),

- nawiązywanie do tradycji,

- podkreślanie, że coś jest zgodne z naturą itp.,

- rodzina, dzieci, ciepło domowego ogniska,

- podkreślanie, że produktu może zabraknąć,

- przygoda, dobra zabawa, odlot,

- uczucia, porozumienie dusz, moda.

  • Które ze stwierdzeń zawartych w reklamie można uznać za informacje? Czy są one prawdziwe?
  • Jakich użytecznych informacji brakuje?
  • W jaki sposób zaprezentowano produkt, by zwiększyć jego atrakcyjność?
  • Jak należałoby zmodyfikować reklamę, by lepiej informowała o produkcie?

KRYTYCZNIE PRZED TELEWIZOREM...

Media – choć z natury muszą być selektywne, a często bywają także stronnicze – pozostają niezwykle ważnym źródłem informacji. Niedobrze jednak, gdy ktoś sądzi, że telewizyjni, gazetowi czy internetowi komentatorzy będą myśleć za niego – wręcz przeciwnie, ich opinie powinny zachęcić każdego do samodzielnego przemyślenia danej kwestii i pomóc w zajęciu własnego stanowiska.

Przeczytaj poniższy tekst i zastanów się, co powinnieneś/powinnaś jeszcze zrobić, by stać się świadomym odbiorcą mediów.

 

ABY MYŚLEĆ KRYTYCZNIE PRZED TELEWIZOREM:

1. Stawiaj pytania

Jak program ma się do twojej wiedzy i oczekiwań? Co twórcy programu sądzą o tobie i co chcą ci przekazać? Czy to, co ma śmieszyć, śmieszy?

2. Rozpoznawaj stronniczość

Ktoś przekonuje cię, że masło jest lepsze od margaryny (albo odwrotnie). Skąd to wiadomo? Co chcą osiągnąć ci, którzy nam to przekazują?

3. Sprawdzaj kontekst

Kto, do kogo i w jakiej sytuacji mówi? Gdzie zdarzenie się odbywa? Kiedy?

4. Poszukuj innych punktów widzenia i źródeł informacji

Gdzie można sprawdzić podaną informację? Jak okrutną scenę widzi małe dziecko? Czy dowcip śmieszy także ludzi otyłych?

 

… I W SIECI

  • nie wierz we wszystko, co zobaczysz (internet zniesie każdą bzdurę);
  • porównuj różne źródła (inne strony, serwisy; zajrzyj do książek i gazet);
  • korzystaj z wiarygodnych stron (polecanych, prowadzonych przez rzetelne instytucje);
  • prześwietlaj autorów (kim są, dla kogo pracują, dlaczego to piszą);
  • nie kopiuj niczego bez podania źródła (inaczej popełniasz plagiat);
  • zanim sam/sama umieścisz w sieci zdjęcie lub inny prywatny materiał, dobrze to przemyśl (może zostać skopiowany i źle wykorzystany);
  • zgłaszaj błędy i nadużycia (jeśli nie ty, to kto?).

6. Inwazja „fejków”

WYBIERZ ĆWICZENIE  PRZEPIS NA FAKE NEWSA  PRZEKAŻESZ DALEJ?  SAMOOBRONA OBYWATELSKA  10 INFORMACJI WPROWADZAJĄCYCH W BŁĄD  


 PRZEPIS NA FAKE NEWSA

Jaki jest przepis na skutecznego fake newsa?

  • Budzi emocje.
    Kluczem do zbudowania skutecznego fake newsa jest gra na emocjach. Większość takich fałszywych informacji ma wyraźną, łatwą do zaobserwowania dominantę emocjonalną: budzi lęk, nadzieję, gniew itp.
  • Jest zakorzeniony w rzeczywistości (jest nieprawdziwy, ale zawiera element prawdy).
    Skuteczne fake newsy powinny być zakorzenione w rzeczywistości, a więc dotyczyć faktycznie istniejących postaci lub wydarzeń i wychodzić od elementów oczywistych dla odbiorców.
  • Dostarcza odbiorcom „wiedzy tajemnej”.
    Fake newsy wydają się wiarygodne, ponieważ kuszą obietnicą „wiedzy tajemnej”, a więc niedostępnej dla ogółu. Odwołują się więc do „najnowszych odkryć naukowców” lub do tego, „czego nie powie ci lekarz”. Zwykle wskazują też wyraźnego przeciwnika, który stara się te informacje ukryć czy zdyskredytować. Dzięki temu zabiegowi fake newsy dają odbiorcy poczucie wyjątkowości – lubimy wiedzieć coś, o czym inni nie mają pojęcia.
  • Wpisuje się w istniejące mitologie.
    Fake newsy chętnie wykorzystują istniejące już wierzenia, lęki czy stereotypy.
  • ​Pozwala zbudować poczucie sensu, porządkuje świat.
    To najważniejszy składnik skutecznego fake newsa – odpowiedź na pytanie „co będę z tego miał?”. Fake newsy tworzą zwykle prostą wizję świata podzielonego na dobro i zło, „nas” i „ich”. Dzięki temu powalają pozornie rozumieć skomplikowane zjawiska społeczne, np. wskazując winnych naszych nieszczęść (skorumpowanych polityków, wielkie korporacje albo przybyszów z innych kultur).

Podzielcie się na kilkuosobowe zespoły i wspólnie stwórzcie doskonałego fake newsa. Przedstawcie swoje propozycje na forum klasy.

Opracowano na podstawie: Jak zarabiać na fake-newsach?


PRZEKAŻESZ DALEJ?

Wyobraź sobie, że otrzymujesz od znajomego w sieci społecznościowej poruszającą informację dotyczącą jakiegoś zagrożenia. Co powinieneś/powinnaś zrobić, zanim udostępnisz ją innym?


SAMOOBRONA OBYWATELSKA

Skuteczne filtrowanie informacji medialnych wymaga czasu i umiejętności. Okazuje się, że im więcej treści medialnych przyswajamy, tym trudniej jest nam określić czy są prawdziwe.

Co powinien zrobić obywatel lub obywatelka, jeśli nie chce stać się ofiarą „fejkowania” w mediach i nie ulec propagandzie? Zabierz głos dyskusji na ten temat. Pomocą służyć ci będą porady psychologa społecznego profesora Wojciecha Cwaliny.

Zadanie dla chętnych: Przygotujcie rysunki i krótkie hasła, które moglibyście umieścić na wlepkach i plakatach.


10 INFORMACJI WPROWADZAJĄCYCH W BŁĄD

Zapoznajcie się z infografiką EAVI „Nie tylko fake newsy. 10 typów informacji wprowadzających w błąd” (do pobrania w formacie PDF). Podajcie przykłady informacji/przekazów z ostatnich miesięcy, które były clickbaitem czy fake newsem.


 Nie tylko fake newsy. 10 rodzajów informacji wprowadzających w błąd

Opracowano na podstawie: Nie tylko fake newsy 

Załączone dokumenty